Troosten

Marieke (4 jaar) komt de school uitrennen en huilt. Snikkend vertelt ze:”Mijn Haarspeldje is Kwijt".
Je probeert te troosten. Een arm om haar heen, een koekje, de belofte van een ijsje, een nieuw speldje. Niets helpt. Ze huilt, hard en doordringend.

De ogen van de andere ouders prikken in je rug. Gevoelens van medelijden, ongeduld, schaamte en machteloosheid strijden om voorrang. Opeens sta je te schreeuwen:"HOU NOU OP".
Je zet haar achterop de fiets, rijdt weg en baalt. Pas na een tijd zwijgen wordt het weer gewoon. 

Ja, na een tijdje wordt het weer gewoon, maar het blijft ook knagen. Waarom lukt het niet je kind te troosten? Hoe kon dit zo uit de hand lopen? Wat gaat er mis? Kan dit ook anders?

In de communicatie van alle dag vertrouwen mensen op hun intuïtie. Je denkt er niet zo bij na. Onduidelijke communicatie is vaak de oorzaak van conflicten tussen volwassenen en kinderen, tussen mensen in het algemeen.

Marieke wil haar moeder vertellen dat het heel erg is dat DIT SPELDJE  zoek is. Begrijpt haar moeder dat wel? Marieke heeft er geen woorden voor, wel tranen.. 
Wat zou er gebeurd zijn als moeder actief geluisterd had: “Oh Marieke je vindt het echt heel erg dat jouw mooie haarspeld weggeraakt is.”

huilende kleuter.jpg

Actief luisteren is één van de “Gordonvaardigheden”. 
Met actief luisteren laat je zien dat je de ander wil begrijpen. Je verwoordt wat je denkt dat je kind je wil vertellen. Als het kind zich herkent in je woorden biedt dat troost, het zal waarschijnlijk opgelucht ademhalen en er komt ruimte voor oplossingen, liefst een oplossing die een kind zelf bedenkt. Heb je misgegokt dan zal je kind je, in de regel, verbeteren of meer informatie aandragen waarop je een nieuwe poging tot actief luisteren kunt doen.

Actief luisteren kan niet altijd. Het is een keuze. 

  • Je moet even je hoofd en tijd kunnen vrijmaken om je in de ander te verdiepen en opletten wat je zegt en hoe je het zegt. 
  • En je moet de gevoelens van de ander kunnen accepteren, serieus nemen, ook als het jou allemaal wat overdreven lijkt.

Het is immers akelig in een gesprek te merken dat de ander vindt dat jouw gevoelens onterecht zijn en jij dus niet deugt. Dat biedt geen troost. Het besef dat niet iedereen de dingen op jouw manier kan beleven helpt daarbij.

Mensen zeggen geregeld: “Actief luisteren? Daar heb ik geen tijd voor”. Maar een scene als hierboven beschreven kost ook tijd. Vaak meer en met een onbevredigend slot.
Ik vind het steeds verbazingwekkend hoe bij jonge kinderen actief luisteren kalmerend werkt. Ze snappen veel meer woorden dan ze zelf kunnen gebruiken.  Met wat oefening word je er handig in. Dan win je tijd en verhoogt het de kwaliteit van je relatie. En, niet onbelangrijk, je levert ook nog een bijdrage aan de taalvaardigheid van je kind.