Hoe leer je communiceren?

De aanleg om te communiceren is aangeboren. Iedereen kan het en doet het van jongs af aan. Met lichaamstaal (je houding, mimiek, de toon waarop je huilt, brabbelt en spreekt) en wat later met woorden.

Impliciet leren

Hoe je communiceert leer je voor het overgrote deel van je omgeving. De mensen om je heen zijn je voorbeeld en geven feedback. Soms krijg je goedkeuring, soms afkeuring voor de manier waarop je doet en praat. Een impliciete manier van leren, je leert het met vallen en opstaan. Je krijgt er geen les in. Mensen communiceren vaak intuïtief, onbewust. Wat je ook leert is dat  de manier waarop je communiceert beïnvloed wordt door de aard van de relatie tussen de gesprekspartners. Macht speelt daarbij een belangrijke rol: Tegen je baas praat je anders dan tegen een collega. Bekend of onbekend maakt ook uit, evenals oud en jong en de sekse.

een eigen communicatiestijl

Elke gemeenschap ontwikkelt zo een "eigen" communicatiestijl.  Ook binnen een gemeenschap is de variatie nog groot. De omgeving waarin je opgroeit, is voor immers voor elk individu weer anders. Daar komt nog bij dat lang niet iedereen beseft dat iedereen op een andere manier communiceert. Zo bezien niet zo gek, dat het nogal eens misgaat in de communicatie

Duidelijk communiceren niet vanzelfsprekend

De vaardigheden die leiden tot duidelijk communicatie zijn niet aangeboren. Veel mensen krijgen die niet mee in hun opvoeding. Evenmin als de vaardigheden om misverstanden te onderkennen, te verhelderen en op te opheffen.

 Vaak besef je wel dat de kwaliteit van de communicatie een rol speelt bij de problemen die zich voordoen. Je wilt er wel wat aan doen, maar hoe?  Je weet vaak niet eens waarom het misgaat. Waarom doet die ander niet gewoon normaal? Waarom werkt die niet gewoon mee?  Herkenning?

Goed nieuws

Het goede nieuws is: effectief communiceren kan je leren.
De vaardigheden om duidelijk te communiceren en misverstanden uit de wereld te helpen kan je leren door middel van aandacht, kennis en het trainen van die vaardigheden

  • Aandacht voor je eigen manier van communiceren en de effectiviteit daarvan.

  • Aandacht voor je behoeften en gevoelens. Wat heb je nodig, waar liggen je grenzen.

  • Aandacht voor de behoeften, gevoelens en grenzen van anderen.

  • Kennismaken met alternatieve communicatieve vaardigheden en het effect daarvan ervaren. Onder ander de vaardigheden die nodig zijn om open, eerlijk en duidelijk te zijn over je behoeften, gevoelens en grenzen en de vaardigheden die nodig zijn om die van anderen te achterhalen.

  • Training en feedback en ze toepassen in de praktijk zijn nodig om je de gewenste vaardigheden eigen te maken.

Het mooie is dat zodra jij anders communiceert, je ook andere reacties krijgt. Onder jouw invloed verandert de communicatie van de ander ook. Jij hebt het heft in handen en bent, zolang de ander je niet met opzet schade wil berokkenen, niet afhankelijk van de ander.

En dan blijkt dat …

  • je zo kunt praten dat de ander je begrijpt.

  • je zo kunt luisteren dat de ander zich begrepen weet.

  • je veel problemen kunt voorkomen.

  • je veel conflicten zonder escalatie tot een oplossing kan brengen, die voor iedereen bevredigend is.

  • verschillen in normen en waarden binnen een relatie bespreekbaar zijn.

  • de kwaliteit van je relaties verbetert.